Praca w upale 2026 – obowiązki pracodawcy i nowe przepisy od 2027 roku

Praca w upale może powodować szybsze zmęczenie, odwodnienie, osłabienie koncentracji, a w skrajnych sytuacjach również przegrzanie organizmu lub udar cieplny. Szczególnie narażone są osoby wykonujące ciężką pracę fizyczną, pracujące na otwartej przestrzeni, w nasłonecznionych pomieszczeniach, halach produkcyjnych i obiektach niewyposażonych w sprawną wentylację lub klimatyzację.

Pracodawca ma obowiązek organizować pracę w sposób bezpieczny i uwzględniać zagrożenia wynikające z wysokiej temperatury. W 2026 roku obowiązują dotychczasowe zasady dotyczące między innymi zapewniania napojów, ochrony przed promieniowaniem słonecznym i organizacji odpoczynku. Jednocześnie podpisano już nowe przepisy, które od 11 stycznia 2027 roku wprowadzą konkretne maksymalne progi temperatur.

Praca w upale – jakie obowiązki obowiązują w 2026 roku?

W 2026 roku przepisy nie określają jednej maksymalnej temperatury, po przekroczeniu której każda praca wykonywana przez osobę dorosłą musi automatycznie zostać przerwana. Nie oznacza to jednak, że pracodawca może ignorować warunki panujące na stanowisku.

Powinien na bieżąco oceniać, czy wysoka temperatura nie stwarza zagrożenia dla zdrowia lub życia pracowników. Należy uwzględnić między innymi intensywność wysiłku, czas przebywania w upale, dostęp do wody, możliwość odpoczynku, nasłonecznienie, wilgotność powietrza, rodzaj odzieży oraz indywidualne predyspozycje pracowników.

Jeżeli warunki stają się niebezpieczne, konieczne może być ograniczenie wysiłku, zmiana organizacji pracy, wprowadzenie przerw, rotacji albo czasowe wstrzymanie konkretnych czynności.

Kiedy pracodawca musi zapewnić napoje?

Jednym z podstawowych obowiązków podczas upałów jest zapewnienie pracownikom nieodpłatnych napojów.

Napoje należy zapewnić, gdy temperatura:

• w pomieszczeniu pracy przekracza 28°C,
• podczas pracy wykonywanej na otwartej przestrzeni przekracza 25°C.

Powinny być one dostępne przez całą zmianę roboczą, w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników. Nie wystarczy jednorazowe wydanie jednej butelki wody, jeżeli warunki powodują zwiększone zapotrzebowanie na płyny.

Napoje należy udostępniać bezpłatnie i możliwie blisko miejsca wykonywania pracy. Pracodawca nie może zastąpić ich wypłatą ekwiwalentu pieniężnego.

Jak zorganizować pracę podczas wysokich temperatur?

Samo zapewnienie wody może nie wystarczyć. Pracodawca powinien rozważyć rozwiązania dostosowane do warunków w konkretnym zakładzie.

Mogą to być między innymi:

• dodatkowe przerwy regeneracyjne,
• rotacja pracowników na najbardziej obciążających stanowiskach,
• przesunięcie ciężkich prac na wcześniejsze godziny,
• ograniczenie pracy w okresie największego nasłonecznienia,
• skrócenie czasu pracy,
• zwiększenie liczby pracowników wykonujących dane zadanie,
• zastosowanie wentylatorów, klimatyzacji lub innych urządzeń chłodzących,
• montaż rolet, żaluzji albo osłon chroniących przed słońcem.

Dodatkowe przerwy lub skrócenie czasu pracy wprowadzone z powodu upału nie powinny powodować obniżenia wynagrodzenia pracownika.

W pomieszczeniach wyposażonych w klimatyzację trzeba również pamiętać o jej regularnym czyszczeniu, serwisowaniu i konserwacji. Niesprawna lub zanieczyszczona instalacja może pogarszać jakość powietrza zamiast poprawiać warunki pracy.

Praca w upale na zewnątrz

Pracownicy wykonujący obowiązki na otwartej przestrzeni są narażeni nie tylko na wysoką temperaturę, ale również na bezpośrednie promieniowanie słoneczne.

Ocena ryzyka zawodowego powinna uwzględniać takie zagrożenia jak:

• przegrzanie organizmu,
• odwodnienie,
• promieniowanie UV,
• poparzenia słoneczne,
• osłabienie koncentracji,
• omdlenie lub udar cieplny.

Pracodawca powinien zapewnić odpowiednie środki profilaktyczne, na przykład nakrycie głowy, przewiewną odzież dostosowaną do rodzaju pracy, ochronę skóry przed promieniowaniem UV oraz dostęp do miejsca odpoczynku w cieniu lub pod zadaszeniem.

Odzież stosowana podczas pracy musi być jednocześnie zgodna z zagrożeniami występującymi na stanowisku. W zakładach przemysłowych, energetyce lub branży petrochemicznej nie można zrezygnować z wymaganej odzieży trudnopalnej, antystatycznej lub ostrzegawczej wyłącznie z powodu wysokiej temperatury. Należy natomiast wybierać modele możliwie lekkie i odpowiednio dopasowane do sezonu letniego.

Młodociani a praca w upale

Szczególne zasady dotyczą pracowników młodocianych.

Nie mogą oni wykonywać pracy w pomieszczeniu, w którym temperatura przekracza 30°C, a względna wilgotność powietrza przekracza 65%. W takiej sytuacji pracodawca musi zwolnić młodocianego z obowiązku wykonywania pracy w tych warunkach.

Jak rozpoznać przegrzanie pracownika?

Wysoka temperatura może powodować między innymi:

• silne osłabienie,
• zawroty i ból głowy,
• nudności,
• zaburzenia koncentracji,
• przyspieszony oddech i tętno,
• skurcze mięśni,
• nadmierną potliwość albo nagłe ustanie pocenia,
• zaburzenia świadomości.

Niepokojących objawów nie wolno lekceważyć. Pracownika należy odsunąć od wysiłku, przenieść do chłodniejszego miejsca, zapewnić mu odpoczynek i napoje. W razie poważnych objawów, utraty świadomości lub podejrzenia udaru cieplnego należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną.

Nowe przepisy dotyczące pracy w upale od 2027 roku

9 lipca 2026 roku podpisano rozporządzenie wprowadzające nowe wymagania dotyczące temperatur w środowisku pracy. Zostało ono opublikowane w Dzienniku Ustaw z 10 lipca 2026 roku i zacznie obowiązywać 11 stycznia 2027 roku.

Oznacza to, że nowe maksymalne temperatury nie obowiązują jeszcze w sezonie letnim 2026 roku. Pracodawcy powinni jednak już teraz przygotowywać się do ich wdrożenia.

Maksymalna temperatura w miejscu pracy od 2027 roku

Po wejściu nowych przepisów pracodawca będzie musiał zapewnić, aby temperatura powodowana warunkami atmosferycznymi nie przekraczała:

• 35°C w pomieszczeniach pracy – niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy,
• 32°C na otwartej przestrzeni – przy ciężkiej pracy fizycznej określonej w przepisach.

Po faktycznym przekroczeniu odpowiedniego progu praca nie będzie mogła być wykonywana. Podstawą będzie rzeczywista temperatura na stanowisku, a nie wyłącznie prognoza pogody.

Próg 32°C na zewnątrz nie będzie dotyczył każdej pracy, lecz prac związanych z wysokim wydatkiem energetycznym organizmu.

Kiedy pracodawca będzie musiał wprowadzić działania ochronne?

Nowe regulacje wprowadzą również niższe progi, przy których pracodawca będzie zobowiązany do podjęcia działań technicznych lub organizacyjnych.

W pomieszczeniach działania będą wymagane, gdy temperatura przekroczy:

• 28°C przy pozostałych rodzajach pracy,
• 25°C przy ciężkiej pracy fizycznej.

Na otwartej przestrzeni rozwiązania organizacyjne trzeba będzie zastosować po przekroczeniu 25°C, niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy.

W praktyce mogą to być między innymi dodatkowe przerwy, rotacja, zmiana godzin pracy, ograniczenie wysiłku, czasowe skrócenie pracy albo zastosowanie urządzeń obniżających temperaturę.

Konsultacje z pracownikami

Rozwiązania organizacyjne dotyczące pracy w upale nie będą mogły być ustalane całkowicie jednostronnie.

Pracodawca będzie zobowiązany skonsultować je z pracownikami w ramach komisji BHP. Jeżeli w firmie nie działa komisja BHP, konsultacje będą prowadzone w trybie określonym w Kodeksie pracy, po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Po ustaleniu zasad pracownicy powinni zostać o nich poinformowani w sposób przyjęty w zakładzie pracy.

Jak przygotować firmę do nowych przepisów?

Pracodawcy nie powinni czekać do stycznia 2027 roku. Już teraz warto sprawdzić, czy firma jest przygotowana do pracy podczas kolejnych fal upałów.

Należy w szczególności:

1. Zidentyfikować stanowiska najbardziej narażone na wysoką temperaturę.
2. Zweryfikować ocenę ryzyka zawodowego.
3. Ustalić sposób pomiaru temperatury na stanowiskach.
4. Określić zasady wydawania i uzupełniania napojów.
5. Wyznaczyć zacienione lub chłodniejsze miejsca odpoczynku.
6. Przygotować zasady wprowadzania przerw, rotacji i zmiany godzin pracy.
7. Sprawdzić stan wentylacji i klimatyzacji.
8. Dobrać odpowiednią odzież roboczą i ochronną na lato.
9. Przeszkolić osoby kierujące pracownikami z objawów przegrzania.
10. Przygotować procedurę postępowania po przekroczeniu nowych progów temperatur.

Praca w upale – najważniejsze informacje dla pracodawcy

Latem 2026 roku pracodawca powinien przede wszystkim zapewniać napoje po przekroczeniu wymaganych temperatur, uwzględniać upał w ocenie ryzyka oraz odpowiednio organizować pracę. W razie potrzeby należy wprowadzać przerwy, rotację, zmianę godzin wykonywania obowiązków lub inne rozwiązania ograniczające obciążenie cieplne.

Od 11 stycznia 2027 roku zaczną obowiązywać dodatkowe wymagania, w tym maksymalne progi 35°C w pomieszczeniach oraz 32°C przy ciężkich pracach wykonywanych na zewnątrz.

Odpowiednie przygotowanie firmy pozwala ograniczyć ryzyko zasłabnięć, wypadków i błędów wynikających z przemęczenia. Praca w upale powinna być planowana z takim samym zaangażowaniem jak pozostałe działania związane z bezpieczeństwem i higieną pracy.

Ventura Signum wspiera firmy w zakresie nadzoru BHP, oceny warunków pracy, aktualizacji dokumentacji oraz doboru odzieży i wyposażenia ochronnego dostosowanego do sezonu letniego.